Mój blog o Gospodarce

Mieszanka

admin — Wed, 13 Aug 2008 21:44:40 +0000

Poniewaz niemal kazda wspólczesna gospodarka stanowi pewna mieszanke tych trzech wyzej opisanych czystych form, wiekszosc z nich nalezy do kategorii gospodarek mieszanych. Z wyjatkiem kilku izolowanych spoleczenstw zachowawczych tradycyjna czesc mieszanki generalnie traci na znaczeniu, poniewaz wiekszoscprodukcji przyjely rynki, a takze dlatego, ze tradycyjne restrykcje dotyczace takich cech jak plec i wiek staly sie mniej istotne, a nawet nielegalne. Konsekwencja tego faktu jest to, iz wspólczesne gospodarki sa na dzien dzisiejszy mieszanka pozostalych dwóch czystych typów: gospodarki rynkowej i nakazowej. Mieszanki spotykane w wiekszosci krajów zazwyczaj cechuja sie tym, ze panstwo pozwala rynkom na podejmowanie decyzji produkcyjnych, ale jednak wtraca sie od czasu do czasu z ograniczonymi interwencjami w celu dokonywania ulepszen w stosunku do tego, co byloby, gdyby pozostawic rynek samemu sobie. Jest to jedna z najlepszych mieszaninek rynków. I najbardziej popularna.

Trzy czyste gospodarki.

admin — Sun, 27 Jul 2008 21:43:46 +0000

W swiecie rzeczywistym niewiele spoleczenst bedzie opowiadac sie za skrajnym modelem gospodarki, takim jak gospodarka totalnie rynkowa, czy tez ciagly interwencjonizm panstwowy. Wiekszosc spoleczenstw wybiera model mieszany z róznymi proporcjami udzialu rynku, interwencji panstwowych i tego, co ekonomisci nazywaja produkcja tradycyjna. W swoich najczystszychformach te trzy rodzaje gospodarki moga byc nastepujaco zdefiniowane: Gospodarka rynkowa to taka, w której niemal cala aktywnosc gospodarcza odbywa sie w ramach rynku z niewielkim tylko udzialem interwencji ze strony panstwa. Z powodu nieobecnosci panstwowego interwencjonizmu ten system nazywany jest równiez lesefaryzme, który to termin w swoim francuskim oryginale oznacza tyle, co zostawic w spokoju.Gospodarka nakazowa to taka, w której cala aktywnoscia gospodarcza kieruje panstwo. Gospodarka tradycyjna to taka, w której produkcja i dystrybucja odbywa sie tradycyjnymi, utartymi przez lata kanalami. Przykladowo, dopóki w poprzednim stuleciu w Indiach nie zniesiono systemu kastowego, tylko osoba urodzona w odpowiedniej kascie mogla produkowac okreslone wyroby.

Niepowodzenie.

admin — Fri, 27 Jun 2008 21:43:06 +0000

Cala kwestia jest zbyt skomplikowana i wymaga zbyt duzej ilosci informacji, aby dalo sie ja rozwiazac. Konsekwencja tego faktu byla ciagla zla alokacja zasobów i marnotrawstwo. Przykladowo, zywnosc czesto gnila w gospodarstwach rolnych, poniewaz nie zaplanowano wogonów, aby przewiesc ja do miast, urzednicy bowiem nie przeiwdzieli wczesniejszych plonów, a wogony byly wykorzystywane gdzie indziej. W systemie rynkowym rolnicy po porostu zaplacicliby, aby móc skorzystac z wagonów. Takie rozwiazanie nie bylo mozliwe w gospodarce nakazowej, w której ceny nie byly wykorzystywane do alokacji zasobów. Cale te centralne planowanie okazalo sie kompletna porazka, która w rzeczywistosci oznaczala dla spoleczenstwa katastrofe. Niestety spoleczenstwo musialo sie pogodzic z tym faktem i czekac az ktos z góry zobaczy, ze to wielki blad i zmieni taktyke. Tylko, ze ludziom z góry niczego nie brakowalo, wiec ciezko bylo im obiektywnie spojrzec na ten caly balagan i znalesc odpowiednie rozwiazanie.

Centralizacja.

admin — Tue, 27 May 2008 21:42:24 +0000

Po to by zdobyc jedna rolke papieru toaletowego stano w kolejkach calymi dniami. gdy widziales, ze tworzy sie kolejka, to jak najszybciej w niej stawales, nie wiedzac nawet, jaki towar chca kupic stojacy w niej ludzie. Poniewaz wszystkiego brakowalo, niemal na pewno bylo to cos, czego bys chcial. Co powodowalo ten balagan? Centralizacja. W Moskwie urzednicy panstwowi zwani centralnymi planistami próbowali okreslic wlasciwe ilosci 24 milionów dóbr, jakie mialy byc wyprodukowane!. Bylo to nierealne zadanie. Wezmy na przyklad papier toaletowy. Po pierwsze, trzeba okreslic, ile milionów rolek bedzie potrzebnych. Potem trzeba ustalic, ile drzew sciac, aby wytworzyc taka ilosc papieru, i ile wagonów kolejowych potrzeba, aby przetransportowac sciete drzewa do tartaków, oraz to, jak wielu robotników potrzeba do pracy w tych tartakach. W tym samym czasie musisz próbowac zrównowazyc produkcje papieru w stosunku do tysiecy innych produktów równiez wymagajacych drewna, wagonów i robotników.

Gospodarka nakazowa.

admin — Tue, 15 Apr 2008 21:41:03 +0000

W gospodarce rynkowej cala dzialalnosc gospodarcza podporzadkowana jest nakazom wladz apnstwowych. Az do zburzenia muru berlinskiego i upadku komunizmu na przelomie lat 80. i 90. olbrzymia czesc swiatowej populacji zyla w gospodarkach nakazowych. Niestety, ludziom nie zylo sie najlepiej. Braki wszystkich dóbr,od cukru przez ubrania, az po papier toaletowy, byly codziennoscia. Co gorsza, lekarzom czesto brakowalo igiel i leków nizbednych dla pacjentów, a zywnosc równiez nie zawsze byla latwo dostepna. Pradukty i uslugi nie podlegaly alokacji za pomoca systemu cen, w którym to produkcja trafia do tych chetnych i zdolnych za nia zaplacic. Zamiast tego, poniewaz w komunistycznym kraju wszyscy byli ideologicznie równi, panstwo próbowalo dac kazdemu równa ilosc wytwarzanych produktów i uslug. Efektem tych zamierzen nie byla jednak równa dystrybucja, zamiast niej wystepowaly dlugie kolejki, i ci, którzy mieli dosc wytrwalosci, aby dluzej w nich stac, zdobywali wieksza ilosc dóbr. Kolejki byly czesto tak dlugie, iz ludzie musieli nieraz spedzic w nich caly dzien.

Konkrety.

admin — Thu, 27 Mar 2008 21:40:34 +0000

Programy panstwowe sa czesto wynikiem partykularnych nacisków pewnych grup, które daza do realizacji swoich celów, a nie do maksymalizacji zadowolenia szczescliwosci calej populacj. Podobne grupy po to, by zaspokoic swoje partykularne interesy, odbieraja zasoby dziedzinom, w których moglyby byc wykorzystywane dla przysporzenia korzysci znacznie wiekszej grupie ludzi. Nawet gdy ich celem jest powszechne dobro, panstwowe programy czesto maja slabe wyniki, poniewaz nie istnieje dla nich konkurencja generujaca motywacje do efektywnej produkcji wyrobów i uslug. Panstwowemu interwencjonizmowi zazwyczaj brakuje elastycznosci systemu rynkowego, który jest zdolny do ciaglego realokowania zasobów w celu zaspokajania zmiejszajacych sie sklonnosci ludzi do placenia za to, a nie inne dobro. Polityka panstwa pozostaje niezmienne przez lata, a przepisy sa zazwyczaj konstruowane w bardzo sztywny sposób, któr nie uwzglednia zmniennych okolicznosci i gwaltownych innowacji- elementów, z jakimi system cenowy radzi sobie z latwoscia.

Argumenty przeciw panstwowemu interwencjonizmowi.

admin — Thu, 14 Feb 2008 21:39:57 +0000

Panstowy interwencjonizm jest poteznym narzedziem ukierunkowywania aktywnosci gospodarczej, ale nie koniecznie ulepsza sama gospodarke. W istocie istnieja przynajmniej trzy powody, by sadzic, iz interwencje ze strony panstwa tylko pogarszaja sprawe. Te oczywiscie przedstawie wam za chwilke. Odrobina cierpliowsci. Chociaz rynki czasami nie sa w stanie dostraczyc wszystkiego, czego potrzebuje spoleczenstwo, interwencje nie sa paneceum na te sytuacje. Rynki bardzo dobrze sobie radza z dostarczaniem wiekszosci dóbr, jakich ludzie potrzebuja i zazwyczaj dostarczaja je, ponoszac najnizszy mozliwy koszt, z Tego podowdu kazda interwencja ze strony panstwa powinna byc dobrze przemyslana, aby nie spowodowala skutków przeciwnych do zamierzonych. Niestety nie da sie obyc bez interwencji panstw w sprawy gospodarki. Tak to juz jest i nie da sie tego uniknac obojetnie jak sie na te sprawe nie patrzy, i co wydaje sie byc lepsze. Niestety nie ma idealnego rozwiazania w tej sprawie. A pozostawienie gospodarki samej sobie moglo by byc wielkim problemem.