Mój blog o Gospodarce

Poniewaz niemal kazda wspólczesna gospodarka stanowi pewna mieszanke tych trzech wyzej opisanych czystych form, wiekszosc z nich nalezy do kategorii gospodarek mieszanych. Z wyjatkiem kilku izolowanych spoleczenstw zachowawczych tradycyjna czesc mieszanki generalnie traci na znaczeniu, poniewaz wiekszoscprodukcji przyjely rynki, a takze dlatego, ze tradycyjne restrykcje dotyczace takich cech jak plec i wiek staly sie mniej istotne, a nawet nielegalne. Konsekwencja tego faktu jest to, iz wspólczesne gospodarki sa na dzien dzisiejszy mieszanka pozostalych dwóch czystych typów: gospodarki rynkowej i nakazowej. Mieszanki spotykane w wiekszosci krajów zazwyczaj cechuja sie tym, ze panstwo pozwala rynkom na podejmowanie decyzji produkcyjnych, ale jednak wtraca sie od czasu do czasu z ograniczonymi interwencjami w celu dokonywania ulepszen w stosunku do tego, co byloby, gdyby pozostawic rynek samemu sobie. Jest to jedna z najlepszych mieszaninek rynków. I najbardziej popularna.

W swiecie rzeczywistym niewiele spoleczenst bedzie opowiadac sie za skrajnym modelem gospodarki, takim jak gospodarka totalnie rynkowa, czy tez ciagly interwencjonizm panstwowy. Wiekszosc spoleczenstw wybiera model mieszany z róznymi proporcjami udzialu rynku, interwencji panstwowych i tego, co ekonomisci nazywaja produkcja tradycyjna. W swoich najczystszychformach te trzy rodzaje gospodarki moga byc nastepujaco zdefiniowane: Gospodarka rynkowa to taka, w której niemal cala aktywnosc gospodarcza odbywa sie w ramach rynku z niewielkim tylko udzialem interwencji ze strony panstwa. Z powodu nieobecnosci panstwowego interwencjonizmu ten system nazywany jest równiez lesefaryzme, który to termin w swoim francuskim oryginale oznacza tyle, co zostawic w spokoju.Gospodarka nakazowa to taka, w której cala aktywnoscia gospodarcza kieruje panstwo. Gospodarka tradycyjna to taka, w której produkcja i dystrybucja odbywa sie tradycyjnymi, utartymi przez lata kanalami. Przykladowo, dopóki w poprzednim stuleciu w Indiach nie zniesiono systemu kastowego, tylko osoba urodzona w odpowiedniej kascie mogla produkowac okreslone wyroby.

Cala kwestia jest zbyt skomplikowana i wymaga zbyt duzej ilosci informacji, aby dalo sie ja rozwiazac. Konsekwencja tego faktu byla ciagla zla alokacja zasobów i marnotrawstwo. Przykladowo, zywnosc czesto gnila w gospodarstwach rolnych, poniewaz nie zaplanowano wogonów, aby przewiesc ja do miast, urzednicy bowiem nie przeiwdzieli wczesniejszych plonów, a wogony byly wykorzystywane gdzie indziej. W systemie rynkowym rolnicy po porostu zaplacicliby, aby móc skorzystac z wagonów. Takie rozwiazanie nie bylo mozliwe w gospodarce nakazowej, w której ceny nie byly wykorzystywane do alokacji zasobów. Cale te centralne planowanie okazalo sie kompletna porazka, która w rzeczywistosci oznaczala dla spoleczenstwa katastrofe. Niestety spoleczenstwo musialo sie pogodzic z tym faktem i czekac az ktos z góry zobaczy, ze to wielki blad i zmieni taktyke. Tylko, ze ludziom z góry niczego nie brakowalo, wiec ciezko bylo im obiektywnie spojrzec na ten caly balagan i znalesc odpowiednie rozwiazanie.